عبد الرحمن جامي
مقدمة 12
الدرة الفاخرة في تحقيق مذهب الصوفية والمتكلمين والحكماء المتقدمين
نام يهودا 4049 ، مشتمل بر 21 برگ است ودر سال 1118 توسّط يكى از شاگردان پيشين كورانى موسوم به موسى بن إبراهيم بصرى براي سبط شيخ الاسلام احمد أفندي استنساخ شده است . نسخهء ديگر برگهاى ب 199 - ب 185 از نسخهء يهودا 5373 است 3 كه در 1120 توسّط شخصي به نام يحيى نوشته شده است . بعضي از حواشي اين اثر در حواشي نسخههاى عقائد تيمور 393 ، يهودا 3049 ، ويهودا 3872 الدّرّة الفاخرة ديده مىشود . 2 . الرّسالة القدسيّة الطّاهرة بشرح الدّرّة الفاخرة ، تأليف إبراهيم بن أحمد الكردي الحسينآبادي 4 . شرحي است بر متن بلند درّهء فاخره ونيز بر 20 حاشية از حواشي جامى . بنا بر نوشتهاى از مؤلّف در پايان كتاب ، سال اتمام آن 1106 بوده است . از اين كتاب سه نسخه در دست است . يكى ، كه بروكلمان از آن ياد كرده ، در كتابخانهء شهردارى اسكندريّه است ، ونسخه ديگر جزئي از نسخهء شمارهء 3337 كتابخانهء أوقاف بغداد است 5 . نسخهء سوم ، در كتابخانهء ظاهريّهء دمشق ، برگهاى ب 124 - ب 89 از نسخهء 9276 عامّ است كه در آن رونوشتهايى از درّه فاخره وشرح لأرى نيز موجود است 6 . 3 . الفريدة النّادرة في شرح الدّرّة الفاخرة ، تأليف أبو العصمة محمّد معصوم ابن مولانا بابا سمرقندى 7 . شرح مطوّلى است بر متن درّهء فاخره و 32 حاشية از حواشي جامى . ظاهرا تنها يك نسخه از آن موجود است ، وآن نسخهء شمارهء 1364 ( دهلي 1841 ) در كتابخانهء ادارهء هند در لندن است . متأسّفانه اين نسخه كه 318 برگ است ، به صورت بدى موريانه خورده وآب ديده ودر نتيجة خواندن آن تا حدّى دشوار است 8 . 4 . شرح الدّرّة الفاخرة از مؤلّفى ناشناخته . اين نيز شرح مطوّلى است بر متن بلند وچند حاشية از حواشي جامى . تنها نسخهء شناختهء آن نسخه شمارهء 1125 ( عربى 640 ) مشتمل بر 163 برگ است كه در كتابخانهء انجمن آسيايى كلكته نگاهدارى مىشود 9 .